For Gaza, Not Lasting Peace but a New Uncertainty

The plans now being placed on the agenda for Gaza, rather than establishing a lasting peace, are dragging the region into a new period of uncertainty. For they push the political rights of Palestinians even further into the background, place Gaza under international supervision through a technocratic administration, and define the will of the Palestinians as an exceedingly restricted domain.

Gazze için gündeme gelen planlar, kalıcı barışı tesis etmekten ziyade, bölgeyi yeni bir belirsizlik dönemine sürüklemektedir. Çünkü bunlar Filistinlilerin siyasi haklarını daha da arka plana itmekte, Gazze’yi teknokratlar yönetimi aracılığıyla uluslararası denetim altına almakta ve Filistinlerin iradesini oldukça sınırlı bir alan olarak tanımlamaktadır.

The “second stage” plans being discussed in Gaza after occupation and genocide resemble not peace so much as an exercise in administrative engineering. In these debates, which do not go beyond the ceasefire, Palestinians are treated not as a political subject but as a humanitarian problem to be controlled. The agenda that has emerged after Gaza discusses not the demands of the Palestinians, but how they are to be administered.

Gazze’de işgalin ve soykırımın ardından konuşulan “ikinci aşama” planları, barıştan çok bir yönetim mühendisliğini andırıyor. Ateşkesin ötesine geçmeyen bu tartışmalarda Filistinliler, siyasal bir özne olarak değil, kontrol edilmesi gereken bir insani sorun olarak ele alınıyor. Gazze sonrası ortaya çıkan gündem, Filistinlilerin taleplerinden ziyade, onların nasıl idare edileceğini tartışıyor.

U.S. Special Envoy Steve Witkoff announced that the “second stage” of the ceasefire process had begun. While the statements referred to a 20-point plan, the headings brought to the fore were disarmament, technocratic governance, and reconstruction. Yet this step is closely connected not only to developments on the ground but also to Washington’s domestic political balances. The Trump administration aims to reduce the pressure that the occupation of Gaza has generated in American domestic politics and to place the mounting criticism in Congress and public opinion within a manageable framework. For this reason, the process is advancing less with a comprehensive vision of peace than with a calculation of keeping the crisis under control and reducing its political costs.

ABD’nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ateşkes sürecinin “ikinci aşaması”nın başladığını duyurdu. Açıklamalarda 20 maddelik bir plandan söz edilirken, silahsızlanma, teknokratik yönetim ve yeniden inşa başlıkları öne çıkarıldı. Ancak bu adım, yalnızca sahadaki gelişmelerle değil, Washington’ın iç siyasi dengeleriyle de yakından bağlantılıdır. Trump yönetimi, Gazze işgalinin Amerikan iç politikasında oluşturduğu baskıyı azaltmayı, Kongre’de ve kamuoyunda yükselen eleştirileri yönetilebilir bir çerçeveye oturtmayı hedeflemektedir. Bu nedenle süreç, kapsamlı bir barış vizyonundan çok, krizi kontrol altında tutma ve siyasi maliyetleri azaltma hesabıyla ilerliyor.

This approach removes the Palestinian question from the realm of rights and justice and turns it into a security file that must be “managed” technically. What is placed at the center is not the problem itself, but the costs and risks it produces. Thus peace becomes a goal measured not by the establishment of justice, but by the containment of instability. This is an approach that empties the very concept of peace of its meaning.

Bu yaklaşım, Filistin meselesini bir hak ve adalet sorunundan çıkarıp, teknik olarak “yönetilmesi” gereken bir güvenlik dosyasına dönüştürüyor. Sorunun kendisi değil, yol açtığı maliyetler ve riskler merkeze alınıyor. Böylece barış, adaletin tesisiyle değil, istikrarsızlığın kontrol altına alınmasıyla ölçülen bir hedef haline geliyor. Bu ise barış kavramının içini boşaltan bir yaklaşım.

A Clash of Expectations: The Structural Tension Beyond the CeasefireBeklentiler Çatışması: Ateşkesin Ötesindeki Yapısal Gerilim

In fact, the second stage is not, in itself, a technical and security-based negotiation process; it represents a field in which the parties’ mutually incompatible expectations confront one another. For the United States and Israel, the priority is a controllable stability in Gaza and Israel’s long-term security. By contrast, Palestinians and the countries of the region believe that any scenario in which the ceasefire is not tied to a political horizon will fail to produce a lasting solution. This picture also explains why the process is struggling to move forward. The U.S. position often resembles less that of a mediator balancing the parties than that of an administrator deciding within what limits the conflict will be contained. This was precisely the posture maintained throughout the occupation of Gaza.

Aslında ikinci aşama, tek başına teknik ve güvenlik temelli bir müzakere süreci değil, tarafların birbirleriyle örtüşmeyen beklentilerinin karşı karşıya geldiği bir alanı temsil ediyor. ABD ve İsrail açısından öncelik, Gazze’de kontrol edilebilir bir istikrar ve İsrail’in uzun vadeli güvenliğidir. Buna karşılık Filistinliler ve bölge ülkeleri, ateşkesin siyasi bir ufka bağlanmadığı her senaryonun kalıcı bir çözüm üretmeyeceği görüşündedir. Bu tablo, sürecin neden ilerlemekte zorlandığını da açıklıyor. ABD’nin pozisyonu, çoğu zaman taraflar arasında denge kuran bir arabulucudan çok, çatışmanın hangi sınırlar içinde tutulacağına karar veren bir yönetici rolünü andırmaktadır. Gazze işgali boyunca izlenen tutumda tam buydu.

Palestinian expectations can be gathered under three main headings. The first is the question of sovereignty. If any order to be established in Gaza after the war does not recognize Palestinians’ genuine political authority over their own land, the ceasefire will mean nothing more than the transformation of the situation into a new mechanism of control. International trusteeship or interim governance models determined by outside actors evoke, for Palestinians, not sovereignty but supervision.

Filistinlilerin beklentileri, üç temel başlıkta toplanmaktadır. İlk başlık, egemenlik meselesidir. Gazze’de savaş sonrası kurulacak herhangi bir düzenin, Filistinlilerin kendi toprakları üzerinde gerçek bir siyasi tasarruf hakkı tanımaması, ateşkesin yalnızca yeni bir kontrol mekanizmasına dönüşmesi anlamına gelir. Uluslararası vesayet ya da dış aktörler tarafından belirlenen geçici yönetim modelleri, Filistinliler açısından egemenlikten ziyade denetimi çağrıştırmaktadır.

The second heading is the problem of representation. This lies at the center of their expectations. If, in planning Gaza’s future, Palestinian actors are not represented in a legitimate and inclusive manner, whatever the structure may be, there is a danger that Palestinian politics will become still more fragmented. In this context, for Palestinians the issue is not only what the new order will be, but in whose name and on what basis of legitimacy that order will be established.

İkinci başlık, temsil sorunudur. Bu başlık beklentilerinin merkezinde yer almaktadır. Gazze’nin geleceğine dair planlamalarda Filistinli aktörlerin, hangi yapı altında olursa olsun, meşru ve kapsayıcı bir şekilde temsil edilmemesi, Filistin siyasetini daha da parçalı hâle getirme tehlikesi barındırmaktadır. Bu bağlamda Filistinliler için mesele, yalnızca yeni düzenin ne olacağı değil, bu düzenin kim adına ve hangi meşruiyet zemininde kurulacağıdır.

The third and complementary element is security. For Palestinians, security does not mean only the end of armed clashes. Security is understood together with the protection of civilian life, the removal of military pressure that has become permanent, and the ending of practices of collective punishment. Any model in which security is defined solely around Israel does not amount, in Palestinian eyes, to lasting stability.

Üçüncü ve tamamlayıcı unsur ise güvenliktir. Filistinliler açısından güvenlik, yalnızca silahlı çatışmaların sona ermesi anlamına gelmemektedir. Güvenlik, sivil yaşamın korunması, sürekli hale gelen askeri baskının ortadan kalkması ve kolektif cezalandırma uygulamalarının son bulmasıyla birlikte düşünülmektedir. Güvenliğin yalnızca İsrail merkezli tanımlandığı herhangi bir model, Filistinliler nezdinde kalıcı bir istikrar anlamına gelmiyor.

The expectations in question also intersect with the positions of countries in the region. While Egypt and Qatar prioritize the continuation of the ceasefire and the uninterrupted flow of humanitarian aid, Jordan is concerned about the effects on its own internal balances of the political dimension of the Palestinian question being entirely disabled. Turkey, meanwhile, emphasizes that arrangements concerning Gaza must not turn into a structure that strips Palestinians of their status as subjects and produces permanent uncertainty.

Bahsettiğimiz beklentiler, bölge ülkelerinin tutumlarıyla da kesişmektedir. Mısır ve Katar ateşkesin sürmesini ve insani yardım akışının kesintiye uğramamasını öncelerken, Ürdün Filistin meselesinin siyasi boyutunun tamamen devre dışı bırakılmasının kendi iç dengeleri üzerindeki etkilerinden kaygı duymaktadır. Türkiye ise Gazze’ye ilişkin düzenlemelerin Filistinlileri özne olmaktan çıkaran, kalıcı belirsizlik üreten bir yapıya dönüşmemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

At the same time, the question of Hamas’s political future stands out as one of the most critical and uncertain headings in the process. For the United States and Israel, the elimination of Hamas’s military capacity takes priority; yet pushing Hamas entirely outside the political sphere will deepen the Palestinians’ problem of representation even further. The distinction between removing Hamas as an armed actor and completely disregarding the political will of a certain segment of Palestinian society constitutes one of the most delicate points of balance in the “second stage” debates.

Bununla birlikte, Hamas’ın siyasi geleceği sorusu, sürecin en kritik ve belirsiz başlıklarından biri olarak öne çıkmaktadır. ABD ve İsrail açısından Hamas’ın askerî kapasitesinin tasfiyesi öncelik taşırken, Hamas’ın tamamen siyasal alanın dışına itilmesi, Filistinlilerin temsil sorununu daha da derinleştirecektir. Hamas’ın silahlı bir aktör olmaktan çıkarılması ile Filistin toplumunun belirli bir kesiminin siyasal iradesinin tümüyle yok sayılması arasındaki ayrım, “ikinci aşama” tartışmalarının en hassas denge noktalarından birini oluşturmaktadır.

Palestine and Gaza: An Uncertainty Beyond the CeasefireFilistin ve Gazze: Ateşkesin Ötesinde Bir Belirsizlik

For Palestinians, the most striking consequence of the second stage is that the Palestinian question is once again being removed from the terrain of politics and confined within the narrow frame of “security” and “humanitarian crisis.” The ceasefire becoming permanent is, of course, of vital importance. Yet so long as the ceasefire does not meet the Palestinians’ basic political demands, it will be no more than a temporary pause that freezes the conflict. For now, what is being discussed indicates that Palestinians’ right to determine their own future will be restricted still further.

Filistinliler açısından ikinci aşamanın en çarpıcı sonucu, Filistin meselesinin bir kez daha siyasi bir sorun olmaktan çıkarılıp, dar bir “güvenlik” ve “insani kriz” çerçevesine hapsedilmesidir. Ateşkesin kalıcı hâle gelmesi elbette hayati önemdedir. Ancak ateşkes, Filistinlilerin temel siyasi taleplerini karşılamadığı sürece, yalnızca çatışmayı donduran geçici bir ara durak olmaktan öteye geçmeyecektir. Şu an için konuşulanlar, Filistinlilerin kendi geleceklerini belirleme hakkının daha da sınırlanacağına işaret ediyor.

International trusteeship, technocratic administrations, and security models determined by outside actors effectively turn Gaza into a “managed space.” This means that the demand for self-determination, which forms the essence of the Palestinian question, is pushed entirely into the background. More importantly, it carries the risk of rendering Palestinian politics fragmented and weak. Even a limited return of the Palestinian Authority to Gaza may signify a symbolic role rather than genuine sovereignty. For Palestinians, this picture strengthens the possibility not of peace, but of a prolonged uncertainty and political vacuum.

Uluslararası vesayet, teknokrat yönetimler ve dış aktörlerin belirleyici olduğu güvenlik modelleri, Gazze’yi fiilen bir “yönetilen alan” hâline getirir. Bu durum, Filistin meselesinin özünü oluşturan self-determinasyon talebinin tamamen arka plana itilmesi anlamına gelir. Daha da önemlisi, Filistin siyasetini parçalı ve zayıf hâle getirme riski taşıyor. Filistin Yönetimi’nin Gazze’ye sınırlı bir şekilde geri dönmesi dahi, gerçek bir egemenlikten ziyade sembolik bir rol anlamına gelebilir. Bu tablo, Filistinliler açısından barıştan çok, uzun süreli bir belirsizlik ve siyasi boşluk ihtimalini güçlendiriyor.

In this context, the frequently voiced scenario of the “Palestinian Authority’s return to Gaza” also faces a serious problem of legitimacy. It is not realistic for the Palestinian Authority, which has not held elections for a long time, whose capacity for social representation has been gravely weakened, and which has only limited political influence even in the West Bank, to establish a lasting and inclusive order in Gaza. This situation reinforces fears that Gaza’s future will be shaped not on behalf of Palestinians, but over Palestinians.

Bu bağlamda sıkça dile getirilen “Filistin Yönetimi’nin Gazze’ye geri dönüşü” senaryosu da ciddi bir meşruiyet sorunuyla karşı karşıyadır. Uzun süredir seçim yapmayan, toplumsal temsil kapasitesi ciddi biçimde zayıflamış ve Batı Şeria’da dahi sınırlı bir siyasal etkiye sahip olan Filistin Yönetimi’nin Gazze’de kalıcı ve kapsayıcı bir düzen kurması gerçekçi değildir. Bu durum, Gazze’nin geleceğinin Filistinliler adına değil, Filistinliler üzerinde şekillendirileceği yönündeki kaygıları güçlendirmektedir.

At this point, it is worth noting the fundamental difference between the approaches of the United States and Israel to the process. For the United States, the goal is not comprehensive peace, but an environment of instability kept at a manageable level and prevented from turning into a regional war. For Israel, the principal aim is to establish an understanding of absolute security and to avoid any arrangement that would limit its freedom of military movement, even at the cost of short- and medium-term diplomatic expenses. These differing priorities also explain why the ceasefire is struggling to evolve into a political solution.

Bu noktada ABD ve İsrail’in sürece yaklaşımı arasındaki temel farkı not etmekte fayda var. ABD açısından hedef, kapsamlı bir barıştan ziyade, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşmesini engelleyen ve yönetilebilir düzeyde tutulan bir istikrarsızlık ortamıdır. İsrail için ise esas amaç, kısa ve orta vadeli diplomatik maliyetler pahasına dahi olsa, mutlak güvenlik anlayışını tesis etmek ve askeri hareket serbestisini sınırlayacak her türlü düzenlemeden kaçınmaktır. Bu farklı öncelikler, ateşkesin neden siyasi bir çözüme evrilmekte zorlandığını da açıklamaktadır.

The fact that Palestinians are not directly included in the talks suggests that Palestinian society is being treated not as a political subject, but as a humanitarian problem to be managed. This approach reflects a tendency to sever the Palestinian question from debates over rights, representation, and sovereignty, and to reduce it to a framework limited to humanitarian aid and security arrangements. Thus, while the talks being conducted aim to freeze the conflict, they deliberately leave Palestinians’ political demands off the agenda. An order that disregards Palestinians as political subjects will inevitably produce, in the long term, not stability but a fragile equilibrium that merely postpones new tensions.

Yapılan görüşmelerde Filistinlilerin doğrudan yer almaması, Filistin toplumunun siyasal bir özne olarak değil, yönetilmesi gereken bir insani sorun olarak ele alındığını düşündürüyor. Bu yaklaşım, Filistin meselesini hak, temsil ve egemenlik tartışmalarından kopararak, insani yardım ve güvenlik düzenlemeleriyle sınırlı bir çerçeveye indirgeme eğilimini yansıtmaktadır. Dolayısıyla yürütülen görüşmeler, çatışmayı dondurmayı hedeflerken, Filistinlilerin siyasal taleplerini bilinçli biçimde gündem dışı bırakıyor. Filistinlilerin siyasal özne olarak yok sayıldığı bir düzenin, uzun vadede istikrar üretmesi değil, yeni gerilimleri erteleyen kırılgan bir denge oluşturması kaçınılmazdır.

Not a New Order, but a New Uncertainty or Permanent Crisis Management

Yeni Bir Düzen Değil, Yeni Bir Belirsizlik veya Kalıcı Kriz Yönetimi

While limiting its military engagement in the region, the United States continues to position Israel as the guarantor of regional security. The Trump-Netanyahu duo reflects an understanding focused less on building a new architecture of peace in the Middle East than on how existing crises are to be “managed.” This preference points not to regional peace, but to a low-cost yet continuous management of instability. The Arab and Islamic world, meanwhile, presents in this process a largely passive, divided, and ineffectual image. This silence is not only a weakness; it is also an indication that the Palestinian question has been deliberately lowered on the list of regional priorities, and even that this demotion has been accepted.

ABD, bölgedeki askeri angajmanını sınırlarken, İsrail’i bölgesel güvenlik garantörü olarak konumlandırmayı sürdürmektedir. Trump-Netanyahu ikilisi, Ortadoğu’da yeni bir barış mimarisi inşa etmekten ziyade, mevcut krizlerin nasıl “yönetileceğine” odaklanan bir anlayışı yansıtıyor. Bu tercih, bölgesel barıştan ziyade, maliyeti düşük ama sürekliliği olan bir istikrarsızlık yönetimini işaret etmektedir. Arap ve İslam dünyası ise bu süreçte büyük ölçüde pasif, bölünmüş ve etkisiz bir görüntü çiziyor. Bu sessizlik, yalnızca bir zayıflık değil, Filistin meselesinin bölgesel öncelikler listesinden bilinçli biçimde düşürülmesinin, hatta bu düşüşün kabullenilmesinin de göstergesidir.

The emerging picture is also closely connected to the processes of normalization in the region. The attitudes of actors such as the United Arab Emirates, Jordan, and Egypt, which make the Palestinian question a secondary heading, enable Israel to act with less diplomatic pressure in the post-Gaza period. The fragmented and hesitant approach of the Arab world shows that the Palestinian question is moving away from being a regional priority. A period is beginning in which open conflicts are being replaced by low-intensity but increasingly continuous tensions. Open conflicts may give way to low-intensity tensions, proxy struggles, and crises that can be kept under control.

Ortaya çıkan tablo, aynı zamanda bölgedeki normalleşme süreçleriyle de yakından bağlantılıdır. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün ve Mısır gibi aktörlerin, Filistin meselesini ikincil bir başlık hâline getiren tutumları, İsrail’in Gazze sonrası dönemde daha az diplomatik baskıyla hareket etmesine imkân tanımaktadır. Arap dünyasının parçalı ve çekingen yaklaşımı, Filistin meselesinin bölgesel bir öncelik olmaktan uzaklaştığını gösteriyor. Açık çatışmaların yerini, düşük yoğunluklu ama süreklilik kazanan gerilimlerin aldığı bir döneme giriliyor. Açık çatışmaların yerini düşük yoğunluklu gerilimler, vekâlet mücadeleleri ve kontrol altında tutulabilir krizler alabilir.

The plans now being placed on the agenda, rather than establishing a lasting peace in Gaza, are dragging the region into a new period of uncertainty. For they push the political rights of Palestinians even further into the background, place Gaza under international supervision through a technocratic administration, and define the will of the Palestinians as an exceedingly restricted domain. This situation may offer the countries of the region a new room for maneuver in which they could use their diplomatic and moral weight. Although the likelihood of such a will developing appears weak, it is useful to underline the point.

Gündeme gelen planlar, Gazze’de kalıcı barışı tesis etmekten ziyade, bölgeyi yeni bir belirsizlik dönemine sürüklemektedir. Çünkü bunlar Filistinlilerin siyasi haklarını daha da arka plana itmekte, Gazze’yi teknokratlar yönetimi aracılığıyla uluslararası denetim altına almakta ve Filistinlerin iradesini oldukça sınırlı bir alan olarak tanımlamaktadır. Bu durum, bölge ülkelerine diplomatik ve ahlaki ağırlıklarını kullanabilecekleri yeni manevra alanı sunabilir. Bu konuda bir iradenin gelişme olasılığı zayıf görünse de bunu vurgulamakta yarar var.

Even if the present picture is seen as inevitable, it cannot be said that this process has no alternative. Returning the Palestinian question to a political footing is possible only if the countries of the region develop a common diplomatic will that goes beyond the headings of humanitarian aid and security. Otherwise, Gaza will remain a space in which not the conflict, but uncertainty, becomes permanent.

Mevcut tablo kaçınılmaz olarak görülse de, bu sürecin alternatifsiz olduğu söylenemez. Filistin meselesinin yeniden siyasal bir zemine taşınması, ancak bölge ülkelerinin insani yardım ve güvenlik başlıklarının ötesine geçen ortak bir diplomatik irade geliştirilmesiyle mümkündür. Aksi hâlde Gazze, çatışmanın değil belirsizliğin kalıcılaştığı bir alan olarak kalacaktır.

In fact, this negative picture is also strengthened by the covert relationships and balances of interest that some leaderships in the region have established with the United States and Israel. These relationships produce outcomes that push Palestine’s rights into the background and defer still further its right to political sovereignty. As a result, it is plainly visible that the future of the Middle East is still being shaped less by the peoples of the region than by the security priorities of global and regional powers. At this point, the issue is no longer merely one of diplomatic preferences, but of whether a clear moral threshold has been crossed. So long as this approach continues, lasting peace and a free Palestine will remain not a goal to be reached, but a promise perpetually deferred.

Aslında bu olumsuz tablo, bölgedeki bazı liderliklerin ABD ve İsrail ile kurduğu örtülü ilişkiler ve çıkar dengeleriyle de güçlenmektedir. Söz konusu ilişkiler, Filistin’in haklarını geri plana iten, siyasal egemenlik hakkını daha da öteleyen sonuçlar üretmektedir. Sonuç olarak, Ortadoğu’nun geleceğinin hâlâ bölge halklarından çok, küresel ve bölgesel güçlerin güvenlik öncelikleri doğrultusunda şekillendiği açıkça görülmektedir. Bu noktada mesele artık yalnızca diplomatik tercihler değil, açık bir ahlaki eşiğin aşılıp aşılmadığıdır. Bu yaklaşım sürdükçe, kalıcı barış ve özgür bir Filistin, ulaşılacak bir hedef olmaktan çok sürekli ertelenen bir söz olarak kalacaktır.